دکتر منصوره باقری پور فصلنامه تخصصی حقوق در آینه فقه 1 1 2024 08 21 A Study of the Causes for Annulment of Marriage in Islamic Jurisprudence and Law بررسی موجبات فسخ عقد نکاح در فقه و حقوق 17 31 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA سیدعلی استادیار گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه آزاد اسلامی مهناز دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی 2024 07 13 Background and Aim: Annulment of marriage is a unilateral legal act through which one party can terminate the marriage contract independently, without requiring the other party's consent. In Islamic jurisprudence, annulment is derived from sacred texts on a devotional basis and, on a rational basis, is justified by logical principles in addition to textual evidence. Articles 1121-1123 of the Iranian Civil Code address the defects that justify annulment, including defects specific to men (impotence, castration, and severance of the penis), defects specific to women (vaginal obstruction, leprosy, vitiligo, fusion of vaginal and urinary tracts, paralysis, and blindness), and shared defects (insanity). The grounds for annulment of marriage include the right to annul due to defects, deceit, or breach of stipulated conditions. This study aims to explain the legal basis for the grounds of annulment based on three considerations: 1. The application of the Islamic legal principles of "no harm" and "no hardship"; 2. The adaptability of Shi'a jurisprudence; 3. Advances in modern medicine. . Materials and Methods: This research has been done with the descriptive-analytical method and with the benefit of jurisprudence and legal sources, in a library manner. Ethical Considerations: In this research, the authenticity of the texts, honesty and trustworthiness have been respected. Findings: Based on the principles of "no harm" and "no hardship," the grounds for annulment of marriage in jurisprudence and the Iranian Civil Code can be considered illustrative rather than exhaustive. Furthermore, advancements in medical science, such as the treatment of certain defects like vaginal obstruction, and the emergence of new contagious diseases, such as HIV/AIDS, necessitate a reevaluation of the scope of defects that justify annulment. Conclusion: The study reveals that the scope of grounds for annulment of marriage requires expansion and revision to align with scientific and medical advancements and address the evolving needs of society. زمینه و هدف: فسخ نکاح، عمل حقوقی یک‌جانبه¬ای است که به موجب آن، یکی از طرفین می¬تواند به صورت ارادی عقد نکاح را بدون آنکه نیاز به قبول طرف مقابل باشد، پایان دهد. در فقه بر مبنای تعبدی النصوص شرعی گرفته شده و بر مبنای تفریعی علاوه بر نصوص مبنای عقلایی دارد. قانون مدنی ایران در مواد 1123ـ1121 به عیوب موجب فسخ نکاح پرداخته است که شامل عیوب مخصوص مردان (خصاء، عنن و جب)؛ عیوب مخصوص زنان (قرن، جذام، برص، افضاء، اقعاد و کوری) و عیوب مشترک (جنون) می¬باشد. موجبات فسخ نکاح شامل خیار عیب، خیار تدلیس، خیار تخلف از شرط صفت است. هدف از این تحقیق تبیین مناط موجبات فسخ نکاح می¬باشد که بر اساس 3 موضوع به آن پرداخته شده است: 1. در نظرگرفتن دو قاعده فقهی لاضرر و لاحرج؛ 2. پویایی فقه شیعه و 3. پیشرفت¬های جدید پزشکی. مواد و روش¬ها: این پژوهش با روش توصیفی ـ تحلیلی و با بهره¬مندی از منابع فقهی و حقوقی، به شیوه کتابخانه¬ای انجام شده است. ملاحظات اخلاقی: در این تحقیق، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته¬ها: با استناد به قواعد "لاضرر" و "لاحرج"، موارد فسخ نکاح در فقه و قانون مدنی می‌توانند تمثیلی در نظر گرفته شوند و به موارد حصری محدود نباشند. علاوه بر این، پیشرفت‌های پزشکی در درمان برخی عیوب، مانند قرن، و شیوع بیماری‌های جدید و مسری، مانند ایدز، بازنگری در دامنه عیوب موجب فسخ نکاح را نیاز دارد. نتیجه: تحقیق نشان می‌دهد که دامنه موجبات فسخ نکاح به توسعه و بازنگری نیازمند است تا بتواند با پیشرفت‌های علمی و پزشکی هماهنگ شود و پاسخ¬گوی نیازهای جدید جامعه باشد. /downloadfilepdf/87396