دکتر منصوره باقری پور فصلنامه تخصصی حقوق در آینه فقه 1 2 2024 10 08 Protecting intellectual property from the perspective of Islamic jurisprudence and its comparison with legal principles حفظ مالکیت معنوی از منظر فقه اسلامی و مقارنه آن با مبانی حقوقی 1 16 10.22051/jera.2021.31891.2698 FA منصوره مدرس مدعو دانشگاه آزاد اسلامی 2024 08 24 Background and Aim: Among the important and at the same time vital issues raised in Iranian law is the legal authorization of intellectual property, which has been discussed between supporters and opponents regarding the existence or absence of legal evidence for the validity of such ownership, but has not been finalized. In addition to the incompleteness of the arguments of the parties, other principles such as allocation instead of ownership and compensation for removal of the hand instead of price, the validity of the wage of the rich, the permissibility of trading in things that were prohibited due to lack of benefit and after the emergence of benefit for them, the greater use of two important reasons based on reason and reason along with other evidence and with due regard to the effect of time and place in ijtihad and considering the effects of occurrence and non-occurrence, the implication of the evidence on the legitimacy of intellectual property is certain, and with appropriate expertise in order to combine the dominance in ownership and the pursuit of the sublime in Islam, both of which are certain principles, along with consideration of national interests, the formulation of appropriate and disciplined laws and their worthy implementation are expected. Materials and Methods: This research is conducted using an analytical-descriptive method, using books, articles, and jurisprudential and legal writings. Ethical Considerations: In this research, the authenticity of the texts, honesty and trustworthiness have been respected. Findings: Although intellectual property has a relatively long history in substantive law, it is considered a new subject in Shiite jurisprudence, and it is necessary for jurists to extract its ruling from Shiite jurisprudence and make it available to the Islamic community. There are two different theories about it among jurists. Some do not consider intellectual property applicable to jurisprudential issues related to contracts and have not recognized it. Others believe that it can be recognized based on Shiite jurisprudential frameworks. Conclusion: This article, by examining the opinions of early and later jurists, proves the view that intellectual and moral property is a human right and that governments are obligated to protect the owners and owners of ideas by considering the legal realm. زمینه و هدف: از جمله مسائل مهم و در عین حال حیاتیِ مطرح در حقوق ایران، مجوز شرعی مالکیت معنوی است که در خصوص وجود و عدم وجود دلیل شرعی بر اعتبار چنین مالکیتی بین موافقین و مخالفین مباحثی مطرح شده، لکن به سرانجام نرسیده است. علاوه بر ناتمام بودن استدلال طرفین، مبانی دیگری مثل تخصیص به جای مالکیت و مابه¬ازای رفع ید به جای ثمن، حلیت مزد مغنیه، اباحه معامله اشیایی که به علت عدم فایده ممنوع بوده و پس از پیدایش فایده برای آنها، بهره¬گیری بیشتر دو دلیل مهم بنای عقلا و عقل در کنار سایر ادله و با عنایت به اثر زمان و مکان در اجتهاد و لحاظ آثار ابتلا و عدم ابتلا دلالت ادله بر مشروعیت مالکیت معنوی امری مسلم است و می¬توان با کارشناسی مناسب در جهت تجمیع بین تسلیط در مالکیت و تعالی¬جویی اسلام، که هر دو از اصول مسلم هستند، همراه با لحاظ منافع ملی تدوین قوانین مناسب ضابطه¬مند و اعمال شایسته آن را انتظار داشت. مواد و روش¬ها: این پژوهش با روش تحلیلی ـ توصیفی، با بهره¬مندی از کتاب¬ها، مقاله¬ها و نوشتارهای فقهی و حقوقی است. ملاحظات اخلاقی: در این تحقیق، اصالت متون، صداقت و امانتداری رعایت شده است. یافته¬ها: مالکیت معنوی اگر چه در حقوق موضوعه دارای سابقه¬ای نسبتاً طولانی است، اما در فقه شیعه از موضوعات مستحدثه به شمار می¬آید و ضرورت دارد فقها حکم آن را از مبانی فقهی شیعه استخراج کنند و در اختیار جامعه اسلامی قرار دهند. در میان فقها دو نظریه متفاوت پیرامون آن وجود دارد. برخی مالکیت معنوی را قابل تطبیق بر موضوعات فقهی باب عقود ندانسته و آن را به رسمیت نشناخته¬اند. برخی دیگر هم معتقدند می¬توان بر اساس چارچوب¬های فقهی شیعه، آن را به رسمیت شناخت. نتیجه: این نوشتار با بررسی نظرات فقهای متقدم و متأخر، این دیدگاه است را به اثبات رساند که مالکیت فکری و معنوی حقی انسانی است و دولت¬ها متعهد هستند با ملاحظات قلمرو قانونی از مالکین و صاحبان فکر حمایت کنند. /downloadfilepdf/16640